off work

- popędzić krowy na pastwisko to drive the cattle to pasture

- popędzić za kimś/czymś to chase after sb/sth

- popędził do pracy he dashed off to work

- popędził grać w piłkę he dashed off to play football

- popędził galopem do apteki he galloped off to the chemist’s

- nasze pieniądze procentują our money earns interest

- procentujące papiery wartościowe interest-bearing securities

- to będzie procentować w przyszłości it will pay off in the future

- systematyczna praca w szkole średniej procentuje na studiach hard work at secondary school pays off in college

- przerwa w pracy a (work) stoppage

- przerwa w rozmowie a break a. lull a. pause in the conversation

- przerwa w dopływie prądu an electricity a. a power cut a. failure, a blackout

- przerwa w dostawie gazu a gas cut

- przerwa w komunikacji disruption of transport services

- przerwa w ruchu pociągów disrupted train a. rail services, train delays

- sąd zarządza teraz przerwę the court will now adjourn

- z przerwami at intervals; (nieregularnie) off and on, on and off

- od rana pada deszcz z krótkimi przerwami it’s been raining off and on a. intermittently since (this) morning

- studiował z przerwami, lecz w końcu otrzymał tytuł magistra he had several breaks in his (university) course, but he got his degree in the end

- głos mu drżał, mówił z przerwami his voice was trembling and he spoke in fits and starts

- bez przerwy [pracować, padać] continuously, without a break

- on bez przerwy gada he goes on and on; he never stops yapping pot.

- bez przerwy miała do mnie jakieś pretensje she was always nagging (at) me about something

- duża przerwa ≈ the long break (a morning break in Polish schools lasting 20-30 minutes)

- dzwonek na przerwę the bell for break

- przerwa międzysemestralna the winter break a. vacation (at Polish universities usually the first two weeks in February)

- przerwa wakacyjna the holiday break

- przerwa obiadowa the lunch break a. hour

- przerwa śniadaniowa a morning break

- ukazała się przerwa w murze a break a. gap in the wall appeared

■ przerwa w życiorysie pot. (okres niepamięci) blackout

- służba wojskowa to dwa lata przerwy w życiorysie military service is just two years of one’s life down the drain a. thrown away pot.

- skończyć pracę/sprzątanie/rozmowę to finish work/cleaning/the conversation

- skończyłem właśnie czytanie książki I’ve just finished reading my book ⇒ kończyć

- studia skończył rok temu he graduated a year ago

- skończyliśmy szkołę 20 czerwca the school year ended on 20 June

- szkoły skończyły lekcje wczoraj schools broke up yesterday ⇒ kończyć

- w zeszłym tygodniu skończył osiemnaście lat he was eighteen last week ⇒ kończyć

- wczoraj definitywnie skończli ze sobą they broke up with each other a. finished with each other yesterday ⇒ kończyć

- skończył z piciem/paleniem/kartami he’s through with drinking/smoking/playing cards ⇒ kończyć

- skończyli z tym zdrajcą they finished that traitor off

- na pewno skończy w więzieniu he will wind up in prison for sure

- wiele uciekających z domu nastolatek skończyło na ulicy many teenage runaways ended up on the streets ⇒ skończyć

- skończył w strasznych bólach he died in agony ⇒ kończyć

- wakacje się skończyły the holidays are over

- semestr zimowy skończył się tydzień temu the winter semester ended a week ago

- skończyły się jej cierpienia her suffering ended

- film skończył się happy endem the film had a happy ending

- sprawa się na tym nie skończyła this was not the end of the matter

- to wszystko skończyło się łzami it all ended in tears

- moja znajomość kuchni włoskiej skończyła się na pizzy i spaghetti my knowledge of Italian cuisine was limited to pizza and spaghetti

- pieniądze mi się skończyły I’ve run out of money

- moja cierpliwość się skończyła my patience has run out ⇒ kończyć się

- skończył się jako pisarz/kompozytor he’s washed up as a writer/composer ⇒ kończyć się

■ skończona sprawa! a. skończona rzecz! a. skończone! that’s that, that’s all there is to it

- skończyć ze sobą to take one’s own life

- skończyło się na strachu they/I/he got off with nothing worse than a bad fright

- skończyło się u niej na strachu she was more frightened than hurt

- mam nadzieję, że skończy się tylko na przeziębieniu I hope it doesn’t turn out to be anything worse than a cold

- skończy się na tym, że będzie musiała pożyczyć od kogoś pieniądze she’s going to have to borrow money from somebody in the end

- skończyć się na niczym to come to nothing, to come to naught

- skończyć z dotychczasowym życiem to turn over a new leaf

- wszystko dobrze się skończyło everything turned out well

- źle skończyć to come to a sticky end

- zwolnić cięciwę łuku to unstring a bow

- zwolnić pracownika dyscyplinarnie to dismiss an employee on disciplinary grounds

- z kopalni zwolnili wtedy wiele ludzi they laid off a lot of people from the mine at that time

- zwolnić kogoś z więzienia/aresztu to release sb from prison/custody

- zwolnić kogoś za kaucją/warunkowo to release sb on bail/on parole

- zwolnić kogoś z lekcji/dyżuru to excuse sb from class/duty

- zwolnić kogoś ze służby wojskowej to exempt sb from military service

- zwolnić kogoś z odpowiedzialności za coś to absolve sb of responsibility for sth

- zwolnić kogoś z opłat to exempt sb from payment

- zwolnić kogoś od kary to let sb off

- przedsiębiorstwa zwolnione od podatku companies exempt from taxation

- darowizny zwolnione od podatku tax-deductible a. tax-exempt donations

- towary zwolnione od cła duty-free goods

- zwolniła się z ostatnich dwóch lekcji she was excused from the last two classes

- zwolnił się wcześniej z pracy he excused himself and left work early

- jeśli nie dostanę podwyżki, zwalniam się if I don’t get a rise, I’m quitting

- zwolnił się z pracy, żeby opiekować się chorym synem he gave up his job in order to take care of his sick son

- długo czekał, aż zwolni się stolik he had to wait a long time for a table

- zwolnił się etat w księgowości there’s a vacancy in the accounting department

* * *

1. (= stawiać kroki) walk, go (around l. about); chodzić na spacery go for walks; chodzić po lesie walk l. take a walk in the forest; chodzić po górach go hiking in the mountains; chodzić po nocy walk at night; chodzić ulicami walk (along) the streets; chodzić na palcach walk on one's tiptoes; tiptoe; chodzić na czworakach crawl on all fours; chodzić o lasce walk with a cane; nie chodź po trawie! keep off the grass!; chodź tu! come here!; chodź ze mną come with me; chodźmy! come on!, let's go!; chodźmy coś zjeść let's go for a meal; chodź, zabawimy się let's go and have some fun; chodzić przy nodze ( o psie) heel.

2. (= robić coś regularnie) chodzić na dziewczyny pot. pick up girls; chodzić po zakupy go shopping; chodzić na polowanie go hunting; chodzić na grzyby go mushroom-picking; chodzić po prośbie go begging.

3. przen. chodząca encyklopedia żart. walking encyclopedia; chodzić na rzęsach pot. go around raising hell; co ci chodzi po głowie? what's on your mind?; pieniądze piechotą nie chodzą money doesn't grow on trees; wypadki chodzą po ludziach accidents will happen; Adam chodzi z Ewą Adam is going out with l. seeing Ewa; nieszczęścia chodzą parami it never rains, but it pours; chodzić od Annasza do Kajfasza go from one to the next; chodzić własnymi drogami follow one's own path; chodzić w glorii be bathed in glory; ta piosenka ciągle chodzi mi po głowie I can't get that song out of my head; w tym wypadku talent chodzi w parze ze skromnością in this case, talent goes hand in hand with modesty.

4. (= bywać gdzieś regularnie) go to, attend; chodzić do szkoły/pracy/kościoła go to school/work/church; chodzić do teatru/kina go to the theater/movies; chodzić na zebrania attend meetings.

5. (= pilnować) take care of, look after; chodzić koło dzieci look after the children.

6. chodzić w czymś (= nosić) wear sth; nie mam w czym chodzić I don't have anything to wear; chodzić w mundurze wear a uniform.

7. o co chodzi? what's the matter l. problem?, what's up?; chodzi o to, że... the point l. issue is that...; o co ci chodzi? what's your point l. problem?, what do you mean?; chodzi o nasze życie our lives are a stake (here); jeśli o mnie chodzi, to... as far as I'm concerned...; tu nie o to chodzi, żeby... the point l. issue here is not to...; nie chodzi tu o pieniądze money isn't the issue (here); rozumiem, o co ci chodzi I see what you mean; I get the picture; jeśli chodzi o... as regards...; ach, o to chodzi ah, so that's it; (właśnie) o to chodzi that's (just l. exactly) the point, that's the idea; (właśnie) o to mi chodzi that's (precisely) what I mean.

8. (= kursować) pot. run; na tej trasie pociągi chodzą bardzo rzadko trains run along this line only every so often.

9. (= funkcjonować) work, run; mój zegarek nie chodzi my watch stopped working l. running; silnik chodzi bez zarzutu the engine runs fine; silnik chodzi jak w zegarku the engine is purring like a pussycat; klucz w zamku ciężko chodzi the key doesn't want to turn in the lock.

10. (= drgać) shake, tremble; ściany chodzą od wybuchów the wall are shaking from the explosions; wino chodzi wine ferments.

11. (= krążyć) go; chodzą słuchy, że... word is going around that...; dreszcze chodzą mi po plecach I get shivers l. chills down my spine.

* * *

* * *

1. (= wykonywać) do, perform, get one's work done; odrabiać lekcje do homework; odrobić zaległości w pracy catch up on one's work.

2. (= naprawiać, zrekompensować) make up for, correct; undo; odrobić szkody undo the damage.

3. pot. (= odpracować) work off l. out; odrabiać nieobecności make up for one's absences.

4. pot. (= wycyzelować) give a fine finish.

- plan działania/kampanii a plan of action/of campaign

- plan dyżurów a duty roster

- plan lekcji Szkol. a (school) timetable

- plan zajęć Uniw. a timetable, a class schedule

- plan ucieczki an escape plan

- plan wycieczki an itinerary, a travel plan

- plan wydawniczy a planned publishing list, planned publications

- narodowy plan gospodarczy a national economic plan

- plan krótkoterminowy/długoterminowy a short-term/a long-term plan

- plan pięcioletni a five-year plan

- plan sześciopunktowy a six-point plan

- sporządzić plan to draw up a. work out a plan

- trzymać się planu to keep to a. stick to a plan

- wszystko odbyło się zgodnie z planem everything went according to plan a. as planned

- zatwierdzić/wykonać plan to approve/carry out a. implement a plan

- zmiana planów a change of plans

- zmienić plany to change one’s plans

- jakie masz plany na ten weekend? what are your plans for the weekend?

- mieć plany co do swoich dzieci/co do przyszłości dzieci to have plans for one’s children/for one’s children’s future

- mam co do Anny poważne plany, chciałbym się z nią ożenić I’m serious about Anna, I’d like to marry her

- snuć plany to devise a. make plans

- robić plany na przyszłość to plan ahead, to make plans for the future

- zwierzyć się komuś ze swych planów to let sb in on one’s plans

- mieć coś w planie to be planning sth

- mieć w planie wyjazd za granicę to be planning to go abroad

- w planie jest budowa nowej autostrady there are plans to build a new highway

- plan się udał a. powiódł the plan worked

- plan się nie udał a. nie powiódł the plan fell through a. didn’t work a. failed

- pokrzyżować komuś plany to cross a. foil a. thwart sb’s plans

- zniweczyć czyjeś plany to ruin sb’s plans

- wprowadzić plan w życie to put a plan into operation a. to work

- plan wypracowania/opowiadania an essay/a story outline

- plan lekcji a lesson plan

- plan Warszawy (mapa) a street plan of Warsaw; (booklet) a street guide to Warsaw

- plan pokoju the layout of a room

- plan rozmieszczenia gości przy stole a seating plan

- plan parteru/piętra a ground/a floor plan

- narysować plan pawilonu/maszyny to draw up a plan of a pavilion/a machine

- budowla na planie krzyża/koła a building on a cruciform/circular plan

- na pierwszym/drugim planie in the foreground/background

- być na pierwszym planie przen. to be of prime importance

- w naszym domu muzyka była zawsze na pierwszym planie in our home music was always the first a. top priority

- wysunąć się na pierwszy plan, znaleźć się na pierwszym planie przen. to come to the fore

- zejść na dalszy a. drugi plan przen. to recede into the background

- odsunąć a. zepchnąć coś na dalszy plan przen. to push sth into the background a. to the back

- plan ogólny a long shot

- na planie on set

- na planie „Batmana” on the set of ‘Batman’

- wyjść na plan/zejść z planu to go on/walk off set

- akcja powieści rozgrywa się w dwóch planach czasowych the action of the novel takes place on two different time planes

- plan realistyczny/symboliczny a realistic/a symbolic level a. plane

□ plan awaryjny contingency plan

- plan ewakuacyjny emergency evacuation plan

- plan generalny master plan

- plan kasowy Fin. fiscal a. financial plan

- plan operacyjny a. strategiczny operational a. strategic plan, plan of operations

- plan perspektywiczny long-term plan

- plan regulacyjny Archit. regulating plan

- plan sytuacyjny Archit. site plan

- plan zbawienia a. Boży Relig. God’s plan (of salvation)

- plan zagospodarowania przestrzennego Archit. development plan

* * *

* * *

1. (= zamiar) intention; ( działania) scheme; pokrzyżować czyjeś plany upset the l. sb's applecart, thwart sb's plans; mieć w planie plan; według planu l. zgodnie z planem according to the plan, as planned.

2. (= rozkład zajęć, czynności) schedule, timetable; plan podróży itinerary; plan działania action plan; plan inwestycyjny investment plan; plan perspektywiczny long-term plan.

3. (= zarys) blueprint, design; (wypracowania, wykładu) outline.

4. (= rysunek) plan, map; plan miasta street map; na planie prostokąta of rectangular plan; plan badań naukowych research project; plan sytuacyjny l. działki site plan.

5. film, telew. (= odległość od kamery, oka widza) ground; drugi plan background; pierwszy plan foreground; być na pierwszym planie be in the foreground l. forefront; wysuwać się na pierwszy plan come to the fore; zejść na drugi l. dalszy plan recede l. fade into the background l. distance.

6. film ( poza studiem) location; ( w studiu) set; na planie filmowym on location.

- pół jabłka half an apple

- pół litra/metra half a litre/metre

- pół godziny half an hour

- wrócę za pół godziny I’ll be back in half an hour

- pół tuzina half a dozen, a half dozen

- osiem i pół eight and a half

- dwa i pół tysiąca two and a half thousand

- trzy i pół kilograma/mili three and a half kilogram(me)s/miles

- pracować na pół etatu to work half normal hours, to work part time

- weź pół szklanki mąki take half a cup of flour

- sprzedał mi to za pół ceny he let me have it at half price

- pół czarnej pot. a small (cup of) black coffee

- pół miasta half (of) the town

- zmarnował pół życia he wasted half of his life

- pół dnia biegała po mieście she spent half a day running around town

- pół do drugiej/trzeciej half past one/two

- spotkajmy się o pół do ósmej let’s meet at half past seven

- woda sięgała mu do pół łydki the water came halfway up his legs

- miał marynarkę sięgającą do pół uda his jacket reached halfway down his thighs

- przerwać w pół zdania a. słowa to stop in mid-sentence

- przerwać komuś w pół zdania a. słowa to cut sb off a. interrupt sb in mid-sentence

- jest pół Polakiem, pół Niemcem he’s half Polish and half German

- pół kobieta, pół ryba half woman, half fish

- pół czytał, pół drzemał he was half reading, half dozing

- na pół ugotowany/wykończony half-cooked/half-finished

- na pół przytomny half-conscious, semi-conscious

- na pół poważna uwaga a half-serious comment a. remark

- była na pół rozebrana she was half-undressed

- głosy rozłożyły się pół na pół the votes were split half-and-half

- podzielmy się pół na pół let’s go fifty-fifty pot.

■ w pół drogi [zatrzymać się, zawrócić] halfway, midway

- mieszka w pół drogi między apteką a kinem he lives halfway between the chemist’s and the cinema

* * *

* * *

indecl. half; trzy i pół metra three and a half meters; podzielić coś na pół divide sth into two, halve sth; przerwać komuś w pół słowa cut sb short; zawrócić w pół drogi turn back half-way; jest pół do drugiej it's half past one, it's one thirty; poproszę pół czarnej half a cup of black coffee, please; pół żartem, pół serio half jokingly, half seriously; z tym jest pół biedy this is not much of a problem; pół biedy, że..., ale... the problem is not that..., but...; na pół suche włosy half dry hair.

- przy oknie/drzwiach by the window/door

- siedzieć przy stole/biurku to sit at a table/desk

- usiądź przy mnie sit by me a. next to me

- przystanek autobusowy jest zaraz przy kwiaciarni the bus stop is right next to a. right by the flower shop

- pociąg z Krakowa zatrzymuje się przy peronie trzecim the train from Cracow stops at platform three

- nie mam przy sobie pieniędzy I don’t have any money on me

- policja znalazła przy nim narkotyki the police found drugs on him

- hotel przy głównej ulicy a hotel on the main road

- mieszkam przy ulicy Klonowej 20 I live at 20 Klonowa Street

- głowa przy głowie, ramię przy ramieniu head to head, shoulder to shoulder

- przy gościach in front of a. in the presence of guests

- przy świadkach in front of a. in the presence of witnesses

- nie przy ludziach! not in front of other people!

- przy niej zapominał o wszystkich kłopotach in her presence a. by her side he forgot (about) all his troubles

- byłem przy tym, jak to powiedział I was (right) there when he said it

- rozmowa przy kawie/piwie a conversation over coffee/a beer

- grali w karty przy piwie they were playing cards and drinking beer

- rozmawiali przy muzyce they talked as music played in the background

- wypadki przy pracy accidents at work

- spacer przy świetle księżyca a walk in the a. by moonlight

- kolacja przy świecach a candlelit supper

- przy dwudziestostopniowym mrozie at a temperature of minus twenty, when the temperature is minus twenty

- przy tym tempie/tej prędkości at this rate a. pace/speed

- spali przy otwartym oknie they slept with the window open

- sztukę grano przy pełnej/pustej widowni the show played to a full/an empty house

- przy niedzieli zwykle zakłada garnitur he usually wears a suit on Sundays

- przy odrobinie szczęścia/dobrej woli with a bit of luck/goodwill

- przy tym a. czym in addition (to which), at the same time; moreover książk.

- przy czym a. tym warto podkreślić, że… at the same time it’s worth stressing that…

- jest przystojny, przy tym niegłupi he’s good-looking and he’s not stupid either

- sama zarabiała na siebie, przy czym utrzymywała młodszych braci she earned her own keep and in addition (she) supported her younger brothers

- przy wysokim mężu wydawała się niska alongside her tall husband she appeared short

- przy młodej twarzy miała całkiem siwe włosy she had a young face, but her hair was completely grey

- przy całym swoim bogactwie był bardzo skąpy for all his wealth he was very tight-fisted

- szkoła średnia przy Akademii Rolniczej a secondary school attached to the Agricultural Academy

- kaplica przy parafii św. Jakuba a chapel belonging to a. attached to the parish of St James

- w rubryce „zawód” wpisano jej: „przy mężu” under the heading ‘profession’, they wrote ‘housewife’

- spinki przy mankietach cufflinks

- guziki przy koszuli buttons on a shirt

- miała broszkę przy sukni she had a brooch pinned to her dress

- pracował przy budowie tego mostu he worked on the construction of this bridge

- lubię pracę przy koniach I like working with horses

- nie chciała siedzieć w domu przy dzieciach she didn’t want to stay at home looking after the children

- przez dwie noce czuwał przy chorej matce he spent two nights watching over his ailing mother

- być przy piłce to have a. possess the ball

- był przy forsie he had money to spare a. quite a bit of money

* * *

prep +loc

1) ( w pobliżu)

2) (w czasie, podczas)

3) ( w obecności) in front of

4) ( w porównaniu do)

* * *

+ Loc.

1. (= w pobliżu) by, near; przy szosie/domu/oknie/rzece by l. near the road/house/window/river; przy ulicy X on X street; Br. in X street; przy biurku/stole at the desk/table; ramię przy ramieniu side by side; głowa przy głowie head to head.

2. (= podczas) at; przy śniadaniu/pracy at breakfast/work; przy niedzieli gł. przest. on Sundays.

3. (= w obecności) in front, in the presence (kimś/czymś of sb/sth); przy wszystkich/dzieciach in front of everybody/the children.

4. (= z towarzyszeniem) with; przy odrobinie szczęścia with a bit of luck; przy muzyce with music playing.

5. (= w porównaniu z) next to, compared to l. with; przy tym budynku nasz dom wydaje się mały next to this building, our house seems small.

6. ( obiekt czynności) with; nie grzeb przy tym komputerze don't mess with this computer.

7. ( w zwrotach) przy czym... while...; przy tym... at the same time...; być przy pieniądzach pot. be loaded.

* * *

- dzę -dzisz

1. (= nie stać, nie leżeć) sit (przy l. wokół czegoś at l. around sth); (= nie wstawać z miejsca) remain seated; ( o ptakach) perch ( na czymś on sth); (na grzędzie, drucie) roost; ( o zwierzęciu) sit, sit l. rest on its haunches; siedzieć na jajach ( o drobiu) sit on eggs; siedzieć do późnej nocy sit up ( till late); siedzieć po turecku sit cross-legged; siedzieć komuś na kolanach sit on sb's lap; siedzieć na dwóch stołkach przen. straddle the fence; siedzieć bezczynnie sit on one's hands; siedzieć z założonymi rękami (= nic nie robić) sit on one's hands, twiddle one's thumbs; siedzieć jak na szpilkach be on pins and needles; siedzieć cicho be l. keep quiet, keep a low profile; siedzieć cicho jak mysz pod miotłą be as quiet as a mouse; siedzieć cicho jak trusia lie low; siedź cicho! be l. keep quiet!; siedź spokojnie! sit still!; siedzieć u szczytu stołu sit at the head of a table; siedzieć w kucki squat; siedzieć w pierwszym rzędzie sit in the front row; siedzieć na pieniądzach roll l. wade in money; siedzieć z przodu ( obok kierowcy) sit in the front; siedzieć na beczce prochu przen. (= być l. znaleźć się w bardzo niebezpiecznej sytuacji) be sitting on a powder keg; siedzieć komuś na ogonie (= ścigać drugi samochód trzymając się go bardzo blisko) tailgate.

2. pot. (= przebywać) stay, remain; nie siedź długo don't be long; siedzieć za długo ( o gościu) overstay l. outstay one's welcome; siedzieć w domu stay l. be at home; siedziałem tam jak na tureckim kazaniu it was all Greek to me, I didn't get a word of it; siedzieć pod pantoflem be henpecked; siedzieć u kogoś w kieszeni przen. (= być od kogoś zależnym finansowo) be financially dependent on sb; siedzieć w długach (po uszy) be in debt up to one's eyeballs; siedzieć komuś na głowie przen. live off sb, inflict o.s. on sb.

3. pot. (= mieszkać) live.

4. pot. (= zajmować się czymś) do, work; (= być zaabsorbowanym) be engrossed; siedzieć w komisji sit on a committee; siedzieć nad czymś (np. nad pracą) work on sth; siedzieć w czymś przen. know sth inside out.

5. pot. ( w więzieniu) do time.

6. pot. (= tkwić) sit; gwóźdź dobrze siedzi the nail sits tight.

7. szkoln. (= powtarzać rok) repeat.

* * *

* * *

earn, work for, deserve; zapracować sobie na sukces pay one's dues, sing for one's supper; zapracować na utrzymanie make/earn one's living, be the bread-winner; uczeń zapracował na pochwałę the student deserved a praise.

be up to the eye in work, work one's guts out l. one's head off, slave away.

- wypaść komuś z rąk [koperta, szklanka] to slip out of sb’s grasp

- wypaść za burtę to fall overboard

- wypaść przez okno to fall out of the window

- pociąg wypadł z tunelu a train came out of a tunnel at full speed

- w tym roku moje urodziny wypadają we wtorek this year my birthday falls on a Tuesday

- Wielkanoc nie zawsze wypada w marcu Easter is not necessarily in March

- najtrudniejszy odcinek biegu wypadnie w lesie the most difficult part of the race will be the forest

- wypadło mu ważne spotkanie he had to go to an important meeting

- coś im wypadło i… something came up and…

- tak wypadło, że… it fell out that

- kiedy wypada na mnie siedzenie przy dzieciach? when is it my turn to do the babysitting?

- przyjdę, jeżeli (mi) nic nie wypadnie I’ll come, if nothing prevents it a. me

- ciągnęliśmy losy i wypadło na mnie we drew lots and it fell to me

- dziennikarz/wywiad wypadł dobrze/słabo the journalist/interview came out well/poorly

- wszystko wypadło dobrze everything came a. turned out well

- kanclerz dobrze wypada jako mówca/w telewizji the Chancellor comes out well as a speaker/on television

- nie wypadło to tak, jak planowano/obiecano it didn’t work out as planned/promised

- ile na mnie wypada? what is my share?

- na każdego członka wypada składka w wysokości 40 złotych each member’s contribution works out at 40 zlotys

- na jeden namiot wypadały dwie osoby there were two poeple to one a. every tent

■ wypaść z kursu Transp. [autobus, tramwaj, pociąg] to be cancelled

- jeden autobus wypadnie (z kursu) i już nie zdążysz do szkoły one bus is cancelled and you’ll be late for school

- wypaść (komuś) z pamięci a. głowy a. myśli to slip sb’s mind

- wypaść z planu [projekt, inwestycja, budowa] (zostać przesuniętym) to be rescheduled, to be put back; (zostać skreślonym) to be scrapped

- wypaść z trasy (podczas wyścigów, zawodów) [koń, samochód] to go off course

- wypaść z czyichś łask przest. to fall from grace with sb

- wypaść z roli to step out of line

* * *

pl. ocz- Nom. -y Gen. -u Ins. - ami l. - yma

1. ( narząd wzroku) eye, optic (arch.); piwne/brązowe/niebieskie oczy hazel/brown/blue eyes; podbite oko black eye, shiner, mouse; bystre oko sharp l. keen eye; mieć bystre oko be sharp l. keen eyed l. eyesighted; zaczerwienione oko reddish eye; kocie oczy ( na drodze) cat's eyes; kocie oko min. cat's eye; tygrysie oko min. tiger's eye; dno oka anat. eyegrounds, fundus of the eye; oko cyklonu meteor. bull's eye, the eye of the storm; sokole oko eagle eye; maślane oczy filmy eyes; wprawne oko practiced eye; w mgnieniu oka in a blink of an eye, in a twinkling, in a flash l. crack; na pierwszy rzut oka at first glance; coś widać na pierwszy rzut oka sth can be seen at first glance; bez zmrużenia oka without batting an eye; na moich oczach before l. under my eyes, in front of my very eyes; słabnąć l. niknąć w oczach ( o człowieku) be fading away, be wasting away; ale masz oko! good eye!; cieszący oko easy on the eye; cieszyć oko please the eye; klapki na oczach blinders, tunnel vision; klapki na oczy ( konia) blinders; Br. blinkers; w moich oczach to jest nic niewarte it's not worth a penny in my eyes l. to my mind; z zamkniętymi oczami with one's eyes closed; pożerać kogoś oczami devour sb with one's eyes; patrzeć na coś krzywym okiem frown upon sth, look askance at sth; być komuś solą w oku be a thorn in sb's side l. flesh, be the stone in sb's shoe; (szkolić się) pod okiem instruktora (train) under the supervision of the instructor; ciemno, choć oko wykol the night is inky black; rzucać się w oczy stick out a mile, stick out like a sore thumb; spędza mi to sen z oczu I can't get it out of my mind; czytam w twoich oczach, że... I can see l. read it in your eyes that...; dobrze ci z oczu patrzy you have a kind look in your eyes; iść, gdzie oczy poniosą go and never look back, walk and don't look back; jak okiem sięgnąć as far as the eye can see; mieć oczy wokół głowy have eyes at the back of one's head; zrobiło mi się ciemno przed oczami I was seeing spots before my eyes; mam to na oku I'm keeping a (sharp) eye on it; mieć coś na oku (np. o pracy) set sights on sth; mam babcię ciągle przed oczyma I can still see grandma before my eyes; miej oczy i uszy otwarte! keep your eyes and ears open!; powiedzieć l. wygarnąć komuś prawdę w oczy tell sb the truth to his/her face, speak the truth to sb's face; wspominać kogoś/coś z łezką w oku think softly l. affectionately l. nostalgically about sb/sth, think about sb/sth with affection; mydlić komuś oczy pull the wool over sb's eyes, throw dust in sb's eyes; nawet nie mrugnął okiem he didn't flicker an eyelid; nie mogłem od niej oderwać oczu I couldn't take my eyes off her; nie mogę spojrzeć jej w oczy I can't look her in the eye/face; mieć oko na coś keep one's eyes open l. peeled l. skinned for sth; nie spuszczaj z oka dzieci keep your eye on the children, keep a close eye l. watch on the children; podbić komuś oko give sb a black eye l. a shiner; własnym oczom nie wierzę! I can't believe my eyes!; nie zmrużyłem oka I didn't sleep a wink; otworzyć szeroko oczy open one's eyes wide; widzieć kątem oka see sth out of the corner of one's eye; strzec kogoś/czegoś jak oka w głowie keep a close eye on sb/sth; rzut oka na coś glimpse at sth; kiedy ty wreszcie przejrzysz na oczy? when will you finally take the blinds off?; przewracać oczami turn up l. roll one's eyes; robić do kogoś perskie oko give sb the eye, give sb a glad eye, make eyes at sb; kłamać w żywe oczy lie through one's teeth, lie in one's throat; na piękne oczy on trust; w cztery oczy in private; rozmawiać z kimś w cztery oczy talk heart to heart to sb, talk eye to eye; rzuć na to okiem have l. take a look l. glance at it, please; cast an eye over it, please; gołym okiem with the naked eye; stanąć z kimś oko w oko stand face to face with sb, confront sb eyeball to eyeball; stracić kogoś z oczu lose sight of sb; spuścić oczy lower one's eyes, cast one's eyes down; spojrzeć prawdzie w oczy face the truth; wake up and smell the coffee; see things for what they really are; świecić oczami za kogoś blush for sb, take the rap; widzieć coś gołym okiem see sth with the naked eye; widzieć coś na własne oczy see sth with one's own eyes; widzieć coś oczami duszy see sth in one's mind's eyes; wpaść komuś w oko catch sb's fancy l. eye, take l. tickle l. catch sb's fancy; zamknąć oczy close one's eyes, breathe one's last; przymykać na coś oczy turn a blind eye to sth; zejdź mi z oczu! get out of my sight!; oczy mi się kleją I have heavy eyes l. eyelids; pi razy oko sth in the neighborhood of, more or less; pasuje to jak pięść do oka it's like a square peg in a round hole; oczy wychodzą mu na wierzch ( ze zdziwienia) his eyes popped out; oko ci zbieleje it'll leave you open-mouthed; kruk krukowi oka nie wykole crows don't pick crows' eyes; dog does not eat dog; oko za oko, ząb za ząb an eye for an eye and a tooth for a tooth; pańskie oko konia tuczy the eye of the master does more work than both his hands; prawda w oczy kole the greater the truth, the greater the libel; strach ma wielkie oczy fear has big eyes; czego oko nie widzi, tego sercu nie żal what the eye doesn't see, the heart doesn't grieve over; what the eye sees not, the heart craves not.

2. pl. oka Gen. ok (= coś jak oko) eye; ( w rosole) eye; pawie oko peacock's eye, ocellus, eyespot.

3. ( w sieci rybackiej) mesh.

4. żegl. ( wachta) watch, lookout.

5. żegl. ( pętla na linie) eye-splice, loop.

- pusty śmiech inane laughter

- zaraźliwy śmiech infectious laughter

- gorzki śmiech książk. a bitter laugh

- śmiech przez łzy laughing through one’s tears

- diabelski a. szatański śmiech a. śmiech szatana książk. a diabolic laugh

- srebrzysty a. perlisty śmiech książk. rippling laughter

- wybuch a. salwa śmiechu a burst a. peal of laughter

- dusić się ze śmiechu a. od śmiechu to choke with laughter

- pękać ze śmiechu to laugh till one’s sides ache

- umierać a. konać ze śmiechu to die laughing a. of laughter

- wybuchnąć śmiechem to burst out laughing

- ryczeć ze śmiechu to roar with laughter

- zwijać a. skręcać się ze śmiechu to be in convulsions

- tubalny śmiech a hearty laugh

- wzbudzić a. wywołać śmiech to get a. raise a laugh

- zrobić coś dla śmiechu to do sth for a laugh

- śmiech radości a laugh of joy

- jego wypowiedź przywitano śmiechem his speech was greeted with laughter

- sala trzęsła się od głośnego śmiechu the hall shook with loud laughter

- cokolwiek powiedział, to zaraz wszyscy w śmiech everybody burst out laughing at every word he said

- moje uwagi zbyła śmiechem she laughed off my remarks

- tak tylko powiedziałem, do śmiechu I just said that for a laugh

- nie będzie mu do śmiechu, gdy się dowie he’ll be laughing on the other side of his face when he finds out

- nie mogłem się powstrzymać od śmiechu I couldn’t keep a straight face

- trząsł się od z trudem powstrzymywanego śmiechu he was shaking with suppressed laughter

- narazić się na czyjś śmiech to be held up to ridicule

■ śmiechu warte [cena, ilość] derisory

- te wybory były śmiechu warte the election was a sham

- wzdycha na jej widok, przewraca oczami, a to wszystko śmiechu warte he sighs when he sees her, rolls his eyes, and it’s all so pathetic

- on kandyduje na prezydenta? śmiechu warte! he’s running for the presidency a. for president? that’s ridiculous!

- śmiechu warta ta cała jego robota all his work is rubbish

* * *

* * *

laughter; wybuch śmiechu burst of laughter; parskać śmiechem burst out laughing; pękać ze śmiechu laugh one's head off; sikać ze śmiechu pot. piss o.s. laughing; zanosić się śmiechem rock with laughter; zrobić coś dla śmiechu do sth for a laugh; zrywać boki ze śmiechu burst one's sides with laughter; śmiechu warte it's ludicrous!, that's a laugh!

* * *

1. (= odzież) clothing; gotowe ubrania off-the-rack clothes; Br. off-the-peg clothes; ubranie ochronne protective clothing; ubranie robocze work clothes l. suit.

2. pot. (= garnitur) suit.

3. lit. (= ozdoba) decoration.

* * *

1. ( bić się) fight (z kimś/czymś against sb/sth); walczyć do ostatniej kropli krwi l. do upadłego fight to the bitter end; walczyć na śmierć i życie fight to the death; walczyć o wolność/niepodległość fight for freedom/independence; walczyć w obronie ojczyzny fight for one's country; walczyć z wrogiem fight the enemy; walczyć zaciekle fight tooth and nail; walczyć jak lew fight like a lion; walczyć z kimś jego własną bronią fight fire with fire; walczyć z wiatrakami tilt at windmills.

2. sport (= rywalizować) compete, fight ( o coś for sth).

3. (z uczuciami, siłami natury) struggle, fight ( z czymś with sth); (z chorobą, pokusą, ze snem) fight off ( z czymś sth); ( ze łzami) fight back, suppress ( z czymś sth); walczyć z czasem (np. pracując nad czymś) work against the clock; walczyć z przeciwnościami grapple with difficulties; walczyć ze śmiercią be fighting with death.

4. (= zabiegać o coś) (o pokój, o wzrost wydajności pracy) strive ( o coś for sth); walczyć o sprawę fight for a cause; walczyć o władzę struggle for power.

* * *

- zarzynać się

* * *

1. (= zabijać ostrym narzędziem) butcher, stick, cut throat; zarzynać zwierzę slaughter an animal.

2. pot. (= niszczyć) ( gospodarkę) bring to ruin, ruin; ( samochód) run l. drive sth into the ground.

1. (= kaleczyć się) (żyletką, szkłem) cut; zarżnąć się w palec cut one's finger.

2. pot. (= doprowadzać się do stanu wyczerpania) push oneself; zarzynać się pracą work one's butt/nuts off, break one's tail off; zarzynać się (finansowo) go broke/bankrupt, cut one's throat financially.

( zapadać w sen) perf; zasnąć to go (off) to sleep, to fall asleep; ( nie budzić się w porę) perf; zaspać to oversleep

* * *

1. (= zapadać w sen) fall asleep; ( mimowolnie) drop off.

2. nie zasypiać gruszek w popiele not let the grass grow under one's feet.